Hadiste Sağlam Nüsha Oluşturma Çabaları

Kur'an'i Kerim’le birlikte Islam'in temel kaynagi olan sünnet ve onun nakil/ispat vasitasi olan hadislerin korunmasi ve gelecek nesillere saglam bir sekilde aktarilabilmesi için âlimler büyük çaba sarf etmislerdir. Çalismamizin amaci; âlimlerin bu çabalarini ortaya koymaktir. Bu hususta bazi çalismalar bulunmakla birlikte çalismamizin digerlerinden farki; ilk hadis usulü kaynaklari çerçevesinde konuyu râviler ve ortaya koyduklari ürünler baglaminda mukayeseli olarak ele almasidir. Daha önce bu meyanda yapilan bir çalisma olmadigi tespit edilmis ve bu boslugun doldurulmasi zarureti hissedilmistir.

Bilindigi üzere zabt veya tespit yönünden yeterli çaba gösterilmemis olan metinler, hadisçilere göre güvenilmez olarak addedilir veya bu hususta gösterilen çabalarin derecesine göre güvenilirlik kazanir. Iste bu temel ilke sebebiyle hadisçiler saglam bir hadis nüshasinin nasil olusturulacagini ve bunun ilkelerinin neler oldugunu derinlemesine tartismislardir. Onlarin ortaya koydugu ilkeler sadece hadis literatürünü degil; tarih, edebiyat ve metne dayali ilimlerin ilkelerinin olusmasinda da etkili olmustur. Nitekim modern tarih arastirmalarinda ele alinan metin tenkidi diger bir adiyla iç ve dis tenkit yöntemleri ile hadisçilerin ortaya koydugu yöntemler karsilastirildiginda etkinin boyutu ortaya çikmaktadir.

Birtakim eksiklikleri ve hatalari olmakla birlikte muhaddisler, saglam hadis nüshalari olusturmak, onlari korumak ve sonraki nesillere saglam bir sekilde ulastirmak konusunda gayet basarili olmuslardir. Muhaddislerin bu basarilari, Islam'in en temel iki kaynagindan biri olan sünnetin büyük oranda korunmasina ve günümüze kadar ulasabilmesine de katki saglamistir.