Osmanlı'da Bir Ermeni Hariciye Nazırı Gabriel Noradunkyan Efendi

Osmanli Imparatorlugu’nda Hanedan-i Âli Osman hariç üst mevkilere çikabilmek için aranilan yegâne sart liyakatti. Oysaki çagdasi olan imparatorluklardan Avusturya-Macaristan’da bir Müslüman Bosnak’in, Rusya’da bir Musevinin üst mevkilere gelmesi beklenemezdi. Imparatorlukta din-dil-irk ayrimi yapilmadan sunulan nimetlerden yararlananlardan biri de Gabriel Noradunkyan Efendi’ydi. Parlak bir egitim hayati olan Gabriel Noradunkyan, devlet kademesine Babiâli Hukuk Müsavirliginden baslayarak, sirasiyla Nafia Nazirligi, Ayan üyeligi ve ardindan imparatorlugun çöküsünün netlik kazandigi Balkan Savaslari’nda Hariciye Nazirligi gibi en önemli mevkiyi isgal etmek suretiyle memuriyet hayatinda zirveye ulasmistir. Hazirladigimiz Gabriel Noradunkyan biyografisinde tartisma konusunu Ayan üyeliginden istifasinin ardindan Noradunkyan’in Isviçre’deki hayatinda Ermeni komitecileriyle kurulan iliskiler olusturmaktadir. Gabriel Noradunkyan üzerindeki asil tartisma Lozan Konferansi sirasinda Türk heyetiyle Ermeni yurdu için yapilan görüsmelerde dügümlenmektedir. Elinizdeki kitap, Türk Milleti’nin kurdugu son imparatorlukta dönemin bize göre en önemli Ermeni asilli devlet adamlarindan Gabriel Noradunkyan Efendi’nin hayatina bilgi ve belgelerle isik tutmaktadir.