Vekayi' I Ali Paşa Yavuz Ali Paşa'nın Mısır Valiliği 1601 1603

Kelami-i Rûmî’nin Vekayi‘-i Ali Pasa adli eseri, 1601 – 1603 yillari arasinda Misir valiligi yapan ve Sultan Üçüncü Mehmed’in son, Sultan Birinci Ahmed’in ise ilk vezîr-i a‘zami olan Yavuz Ali Pasa hakkinda orijinal bilgiler vermektedir. Iki yillik bir zaman dilimini ihtiva etmesine ragmen islenen konularin çoklugu ile dikkat çeken eserde genel olarak Yavuz Ali Pasa’nin icraatlari anlatilmaktadir. Misir’in gelenek görenekleri, piramitler, Nil Nehri ile ilgili batil inançlar, nehrin tasmasinin hesaplanmasi, zehebiyye adi verilen mahalli geminin hususiyetleri, bayram kutlamalari ve senlikleri, mesire yerleri, su dolaplari öne çikan basliklardan sadece birkaçidir.Bir münsi oldugu kadar sâir tarafi da bulunan Kelâmî eser boyunca konuya uygun siirler söylemeyi ihmal etmemistir. Kelâmî’nin bu siirleri neredeyse bir divançe teskil edecek hacimdedir. Eserin 61a-126b varaklari arasinda Yavuz Ali Pasa’ya sunduklari siirlere yer verilen pek çok sairin suara tezkirelerinde isminin geçmemesi eseri edebî bakimdan da son derece zengin kilmaktadir. Renkli tipkibasimi da ilave edilen eser gerek sayfalarindaki tezhibi, gerekse sekiz adet saray isi minyatürü ile göze de hitap etmektedir.